25 mei 2016
Pipo buono
Dit jaar vieren we de vijfhonderste verjaardag van de geboorte in Firenze van de heilige Filippus Neri. Hij kreeg de eretitel van derde apostel van Rome te zijn en ook in Scherpenheuvel zijn we met deze heilige verbonden. De eerste pastoor, Joost Boeckaert, stichtte er immers als eerste in ons land en als vroege stichting buiten Italië, het oratorium van de heilige Filippus Neri. Vandaar dat zijn beeld boven het hoofdaltaar in de basiliek prijkt en ook een schilderij in een zijkapel. Voor de Italianen is hij nog steeds ‘Pipo buono’, de goede Filip. Geëerd door pausen en kardinalen, maar nog meer geliefd door het volk van Rome en dan vooral de jeugd. Wat was zijn geheim? De eenvoud! Dat klinkt weinig spectaculair, maar in de periode dat hij in Rome verbleef was dat precies de sleutel om de harten te openen voor de Blijde Boodschap. Hij stond aarin niet alleen, ook de heilige Igantius, oprichter van de Jezuïetenorde, was toen in Rome en ze waren bevriend met elkaar. Aan het pauselijk hof werkte nog een vriend van Filippus, Carolus Borromeo de latere aartsbisschop van Milaan wiens pastorale activiteit als voorbeeld gold voor generaties bisschoppen, ook bij ons.
Filippus werd meerdere malen de kardinaalshoed aangeboden, maar hij weigerde. Hij was er zelfs niet op uit om priester te worden en heeft dat pas gedaan na lang aandringen van zijn geestelijke leider. De genade van zijn doopsel was hem genoeg om Christus vurig lief te hebben en om van die liefde te getuigen in woord en in daad door prediking en door de zorg voor de armen en zieken van Rome. De ontmoetingen die hij had, waren ontmoetingen van hart tot hart. Zijn hart werd er letterlijk zo groot van dat de mensen het zagen kloppen in zijn borst.
De dagelijkse sessies van gebed en delen van de Schrift die hij in zijn kamer hield, liggen aan de oorsprong van de groep jongeren die later de oratorianen zouden worden. Zij hingen aan zijn lippen en hij zond hen uit om de noodlijdenden te helpen. Wie de Blijde Boodschap hoort, blijft niet zitten, maar veert op om Blijde Boodschap te zijn.
In dit jubeljaar van de barmhartigheid, is de figuur van Filippus Neri een uitnodiging en een uitdaging voor de priesters die de boetelingen liefdevol mogen ontvangen en hen Gods barmhartigheid mogen doorgeven. Filippus heeft talloze verwrongen harten in het sacrament van de verzoening weer tot leven en tot liefde gewekt. Luisterend met het liefdevolle oor van de barmarhartige Vader, sprekend getuigend van Gods liefde en dat alles met een eenvoud die voor iedereen de weg opende, de weg van Christus.
Hij doorprikte hoogmoed en leugens door zijn humor die ontwapenend was. Met humor ging hij ook om met zichzelf, zichzelf relativerend want de mensen maakten hem te groot en hij wilde juist klein zijn. Die humor heeft hem de titel gegeven van patroon van de clowns! Hij was in zekere zin een clown, een clown van God.
Zijn sterfdag, 26 mei, is tevens zijn feestdag en dit jaar valt die zoals toen op sacramentsdag. Schouwend naar de levende Heer in de eucharistie, heeft hij de liefde Gods innig ervaren. Dat was zijn bron voor een eenvoudig leven. Dat mag het ook voor ons zijn, op zijn voorspraak. Heilige Filippus Neri, Pipo buono, zalige clown van God, bid voor ons!