29 april 2015
Het is weer mei! De vogels zingen uit volle borst, je kunt er niet naast horen, maar ook uit vele kelen klinken de Ave Maria’s in alle toonaarden want mei is de maand voor Maria. Pelgrims trekken naar Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel, en aan de kapelletjes in onze parochies komen mensen uit de buurt samen om te bidden. Het is elk jaar opnieuw lente, ook in de Kerk en Maria is erbij!
Op het einde van het jaar van het geloof, namelijk op 24 november 2014, schreef paus Franciscus een lange herderlijke brief over de vreugde van het evangelie (de apostolische exhortatie Evangelii gaudium). De herder, paus Franciscus, schenkt ons niet alleen zijn inzichten en ervaringen, hij laat bovenal kijken in zijn hart. En in dat hart is veel vreugde te vinden voor het evangelie en voor de verkondiging ervan. In zijn hart heeft Maria ook een bijzondere plaats. Dat was al duidelijk bij de viering van zijn aanstelling als paus. Toen omhelsde hij het Mariabeeld zo innig dat het ons niet hoeft te verwonderen dat we haar regelmatig tegenkomen in zijn toespraken en geschriften. Zo ook in deze brief.
Het laatste hoofdstuk van de Vreugde van het Evangelie gaat over ‘begeesterde verkondigers van het Evangelie’. In twee delen behandelt de paus zijn oproep voor meer begeesterde verkondigers. In het eerste deel geeft hij de ‘motieven voor een vernieuwd missionair elan’ en het tweede deel is gewijd aan ‘Maria, moeder van de evangelisatie’. Maria valt voor de paus dus onder de ‘begeesterde verkondigers van het evangelie’. Zij is trouwens de enige die hij in dit hoofdstuk bij naam noemt en tot wie hij bidt in een lang gebed dat als een orgelpunt de exhortatie afsluit of – juister nog – laat doorklinken. We geven hier enkele uitspraken van de paus over Maria die bij de leerlingen van toen en die van nu blijft:
‘Maria is zij die een grot voor dieren weet om te vormen tot een thuis voor Jezus, met eenvoudige luiers en een overvloed aan tederheid. Ze is de kleine dienstmaagd van de Vader die het van vreugde uitjubelt. Zij is de vriendin die er steeds over waakt dat het in ons leven niet aan wijn ontbreekt, zij wiens hart werd doorboord met een lans, begrijpt alle leed. Als moeder van allen is ze teken van hoop voor de volken die kreunen onder barensweeën in afwachting van de komst van de rechtvaardigheid. Zij is de missionaris die dicht bij ons staat om ons in het leven te begeleiden en die ons hart opent voor het geloof in een moederlijke genegenheid. Als een echte moeder gaat ze met ons mee, strijdt ze met ons en verbreidt ze onophoudelijk de nabijheid van God liefde.’ (286).
Maria is, voor paus Franciscus, de ‘Ster van de nieuwe evangelisatie’ omdat haar leven van geloof een ‘vast referentiepunt’ vormt voor de Kerk. Maar ook omdat zij voor diezelfde pelgrimmerend Kerk ten beste spreekt bij haar Zoon. Zij is toevlucht en voorbeeld en daarom is zij zo aantrekkelijk en geloofwaardig. Mensen van alle tijden ervaren dat in hun ontmoeting met Maria bijvoorbeeld in bedevaartsoorden die aan haar zijn toegewijd. Maria bidt en werkt, zij luistert en spreekt, zij ontvangt en geeft en dat alles in eenvoud en dienstbaarheid aan God en aan zijn kinderen. Het verbaast dan ook niet dat paus Franciscus het kompas richt op haar en alle verkondigers in de Kerk uitnodigt tot een mariale stijl. ‘Want telkens als wij naar Maria kijken, geloven we in de revolutionaire kracht van tederheid en genegenheid. (288).
Het komt allemaal samen in het gebed waarmee de paus zijn warme oproep tot meer vreugde van het evangelie in het leven van alle gelovigen besluit. Een gebed van verwondering en bewondering voor de eerste gelovige van het nieuwe verbond, moeder van de eerste evangelisatie en van de huidige.
Maagd en Moeder Maria,
gij die, door de Geest ertoe bewogen,
het Woord van het leven hebt ontvangen
in de diepte van uw nederig geloof,
geheel gegeven aan de Eeuwige,
help ons ons “ja” te zeggen
in de, meer dan ooit dwingende noodzaak
de Blijde Boodschap van Jezus te doen weerklinken.
Gij, vol van de tegenwoordigheid van Christus,
hebt Johannes de Doper vreugde gebracht,
en hem doen opspringen in de schoot van zijn moeder.
Gij hebt, opspringend van vreugde,
de wonderwerken van de Heer bezongen.
Gij die voor het kruis bleef staan
met een onwankelbaar geloof,
en de vreugdevolle troost van de verrijzenis ontving,
gij hebt de leerlingen verzameld in afwachting van de Geest,
opdat de evangeliserende Kerk geboren zou worden.
Verkrijg voor ons nu een nieuw vuur van verrezenen
om aan allen het Evangelie van het leven te brengen,
dat de dood overwint.
Geef ons de heilige durf om nieuwe wegen te zoeken,
opdat, de gave van de schoonheid die niet dooft,
allen bereikt.
Gij, Maagd van het luisteren en van de contemplatie,
moeder van liefde, bruid van de eeuwige bruiloft,
spreek ten beste voor de Kerk, waarvan gij de allerpuurste icoon zijt,
opdat zij zich nooit in zichzelf opsluit en blijft stilstaan
in haar hartstocht om het Rijk te stichten.
Ster van de nieuwe evangelisatie,
help ons te stralen in het getuigenis van gemeenschap,
dienstbaarheid, brandend en edelmoedig geloof,
gerechtigheid en liefde voor de armen,
opdat de vreugde van het Evangelie
de uiteinden der aarde bereikt
en geen enkel randgebied verstoken is van zijn licht.
Moeder van het levend Evangelie,
bron van vreugde voor de kleinen,
bid voor ons.
Amen, Alleluia.