31 augustus 2022
Maria Moeder van de Kerk
Zoals een kind dat in een benauwende situatie komt en naar zijn moeder roept, zo roept de Kerk de hulp in van haar Moeder. Ook in de samenleving, in de complexe situaties van oorlog en sociale problemen is het goed de hulp in te roepen van de Schepper. Johannes zegt in de aanvang van zijn evangelie: “Het Woord was in het begin bij God, alles is erdoor ontstaan, zonder het Woord is niets ontstaan van wat bestaat” (Joh. 1, 3-4). Dat Woord is de Zoon van God en Zoon van Maria. Zij kan dus de moeder van de Schepper genoemd worden, vandaar dat de mensheid in haar geheel beroep kan doen op haar wanneer ze in benarde situaties terecht komt. Vandaar dat ecologische problemen, klimaat problemen, verhoudingen tussen staten en oorlogssituaties op de hulp van Maria beroep mogen doen.
De Kerk beleeft vandaag een moeilijke periode, vandaar dat het goed is dat we Maria aanroepen als de Moeder van de Kerk. Zij was er bij wanneer de apostelen bezig waren met de stichting van de eerste Kerk. Wanneer Christus ten hemel gevaren was kwam de verantwoordelijkheid van de evangelisatie toe aan de apostelen samen met de vrouwen en mannen die bij hen waren, “ze wijdden zich trouw aan het onderricht dat de apostelen gaven, aan de onderlinge gemeenschap, het breken van het brood en het gebed” (Hand. 2, 42) . De opdracht die ze gekregen hadden was om de boodschap van de komst van Christus tot het einde van de aarde uit te dragen. Maria was daar bij als herinnering en inspiratie. Ze moesten nu al hun herinneringen samenbrengen en een visie uitwerken om de Kerk van Christus op te bouwen gebaseerd op wat Jesus hun voorgeleefd en verkondigd had. Maria was diegene die van bij het begin van het plan van God de Geest in haar lichaam ontvangen had. Zij is daarom best geplaatst om de aanwezigheid van Christus en van de Heilige Geest bij de gemeenschap van de apostelen te verzekeren. Als moeder bewaakt zij de eenheid van de apostelen - waar Jezus zo intens voor gebeden had - beter dan wie ook had zij de boodschap van haar Zoon begrepen en kon zij mee de inhoud ervan behoeden en de apostelen daartoe bij staan. We kunnen ons best voorstellen dat Maria de biddende aanwezigheid was terwijl de apostelen uittrokken om te prediken in de tempel, zij zorgde er ook voor dat de apostelen in gebed bijeen kwamen. Wellicht stond zij mee aan de bron van de keuze van de zeven diakens die voor de weduwen en de wezen moesten zorgen zodat “de apostelen zich vooral konden wijden aan het gebed en de verkondiging” (Hand. 6, 2-4). Zij tilde de gesprekken en de onderscheiding op een hoger niveau om alle polarisatie en spanning tussen de leerlingen te voorkomen. We weten niet in hoever Maria als moeder van Jezus en ook Maria Magdalena - als de eerste verkondiger van de verrijzenis - samen de spirituele kern vormden van de eerste apostolische gemeenschap, maar het is niet moeilijk te veronderstellen dat zij samen met andere vrouwen ervoor zorgden dat de gelovigen “bijeen bleven en alles gemeenschappelijk hadden” (Hand. 2,44).
Omdat de Heilige Geest in Maria woonde begreep zijn wellicht op een dieper niveau wat er te doen stond en kon ze beletten dat de apostelen te veel bezig waren met hun structurele functie en met de strategie om de volkeren te bereiken. In één woord, haar aanwezigheid was een genade voor de ontluikende Kerk. De ervaring van de komst, de aanvaarding en verwerping van de Messias en ook de momenten van onbegrip in de opvoeding van haar zoon hadden haar gelouterd. Dienst aan de medemensen en contemplatie van de aanwezigheid van God in de beginnende Kerk was voor haar een vanzelfsprekende eenheid zoals de voetwassing door Jezus en zijn eenheid met de Vader tot een en dezelfde beweging behoorde.
Maria staat zo aan de bron van de beginnende Kerk, als sterkte voor de eerste leerlingen van haar Zoon. Haar tederheid voor haar Zoon en de opname in de schoot van God garandeert de blijvende aanwezigheid bij al diegenen die in de geschiedenis het evangelie bij de mensen brengen en zo een Kerk opbouwen zoals Christus voorzien had. Maria blijft de opvolgers van de apostelen uitnodigen om biddend samen te komen en vanuit de levende aanwezigheid van haar Zoon Kerk te zijn ten dienste van de hele mensheid. Als moeder van de Zoon van God is zij de helpende kracht om God een plaats te geven in de wereld.
+ Luc Van Looy