11 november 2015
Gezin als huis van barmhartigheid
De synode over het gezin die over twee jaar verliep en twee sessies telde van telkens drie weken zorgde voor heel wat verwachting. De media zoemde in op de heikele thema’s die voornamelijk in de Westerse kerk leven. Terecht, want de ruime bevraging die aan de synode voorafging en die alle gelovigen betrof diende ernstig genomen te worden. De druk die de gezinnen kennen is in elk continent anders, maar er is druk op het geluk en daarover hebben de bisschoppen zich de voorbije twee jaar over beraad.
Als de verwachting concreet is en hooggespannen, zijn de resultaten altijd te weinig. We verwachten concrete veranderingen en die zien we nog niet nu de synode is afgesloten. het eindrapport is niet spectaculair. het is wachten op de zogenaamde postsynodale exhortatie die paus Franciscus beloofd heeft spoedig te zullen schrijven. De paus heeft geluisterd naar de noden en de verwachtingen, ze hebben allen geklonken op de vergaderingen en zoals Maria bewaart hij nu allereerst alles in zijn hart om het straks in zijn eigen stijl en met hartelijkheid te schrijven. Een goede herder luistert naar de stem van de schapen, maar ook naar de stem van God. Het is zijn betrachting ongetwijfeld om harmonie te brengen in de verschillende klanken zodat het een lofzang wordt op God en de mens. Laten we daar naar verwachten.
Ondertussen kunnen we luisteren naar wat de deelnemende bisschoppen aan de synode hebben gehoord en gevoeld. Blijkbaar is er toch wel een verschil met de vorige synodevergaderingen. We horen dat er iets fundamenteels veranderd is: er werd geluisterd en gedeeld, maar met een bijzondere aandacht voor de concrete gezinnen wereldwijd. Pastorale zorg, barmhartigheid, geduld, medeleven… zijn woorden die als olie op water boven zijn gaan drijven en dat is de bisschoppen niet ontgaan. De klemtoon lag niet op voorschriften en duidelijke bepalingen, maar op het wijzigen van een mentaliteit om met de realiteit van de gezinnen om te gaan.
De Kerk is zelf een gezin en alles wat leeft aan lief en aan leed in de gezinnen, ervaart de Kerk ook als geheel. Het luisteren naar de hartslag van de gezinnen, is dan ook deugddoend en leerrijk voor de Kerk. De grote kracht en genade van christelijke gezinnen is de barmhartigheid. En dat is meer dan vergevingsgezindheid. Het betekent nieuwe kansen geven, echte kansen, die niet door het verleden overschaduwd worden, maar die de hoop op de toekomst in het heden voelbaar maken. Een gezin kan niet leven zonder die barmhartigheid die niet vastpint op fouten, maar oproept en bemoedigt om een goede alle plaats te gunnen. De Kerk is geroepen en begenadigd om Gods barmhartigheid te beleven. Daartoe kan ze best kijken naar hoe Jezus in het evangelie Gods barmhartigheid toont, maar ook door naar de gezinnen te kijken met eerbied en met liefdevolle genegenheid. Als de Kerk haar zending om huis van de barmhartigheid te zijn oprecht wil gestalte geven, zal het haar deugd doen om zich te verheugen over de barmhartigheid in de huizen van de gezinnen. Het is in de gezinnen dat de liefde het meest kwetsbaar is, het is in dezelfde gezinnen dat de genade van Gods liefdevolle barmhartigheid het krachtigst is.
Als dit bewustzijn sterker is doorgedrongen in Rome, dan is de synode een genade geweest waarvan we de vruchten zullen plukken in gelukkige gezinnen en in een gelukkige Kerk.