13 januari 2016
De ouverture
Met het feest van het doopsel van Christus, vorige zondag, werd de kersttijd liturgisch afgesloten. De openbaringstijd is echter nog volop aan de gang! Hij duurt eigenlijke het hele jaar door, maar in de periode van Kerstmis tot het feest van de opdracht van de Heer (Lichtmis) openbaart Jezus zich zondag aan zondag als het licht van de wereld. De openbaringstijd is als de ouverture van een opera: alles zit er al in, maar wordt verder muzikaal uitgewerkt in wat volgt. Heel het evangelie zit al in de openbaringstijd en we krijgen nog ruim de tijd om dit alles verder te bewonderen in het liturgisch jaar.
De openbaring van wie Gods Zoon is, begon al in de kribbe in Betlehem. Hij werd eerst door Maria en Jozef gezien en bemind, zij zijn de eerste gelovigen van het Nieuwe Verbond. Maria zullen we nog ontmoeten in het evangelie als de eerste gelovige bij de bruiloft te Kana, onder het kruis van haar Zoon en in de bovenkamer met de leerlingen wachtend op de Heilige Geest.
Vervolgens kwamen de herders. Ook hen zullen wij in het evangelie nog ontmoeten in allen die uitsloten zijn, die er niet bij horen volgens de wet en de schriftgeleerden. Het zullen steeds diegenen zijn van wie het niet of het minst wordt verwacht die Jezus zullen belijden als de Mensenzoon, de Zoon van David, de Christus.
De Wijzen uit het Oosten zijn daarna gekomen. Heidenen dus. Die horen al helemaal niet bij het uitverkoren Godsvolk. Koning Herodes wordt er crimineel zenuwachtig van. Hij ziet zijn koningschap bedreigd worden door het kind in de kribbe! Dat zullen we ook heel het evangelie door horen, hoe Jezus belaagd wordt, beschuldigd wordt, hoe men Hem uit de weg wil ruimen en hoe het nog zal lukken ook. Zijn koningschap is echter niet van deze wereld. Maar in heel het evangelie blijkt ook hoe Jezus voor alle mensen is gekomen. Het uitverkoren, goed voorbereide volk herkent Jezus nog het minst van al. Het zijn de heidenen die in Hem geloven.
Met het doopsel van Christus, is het God zelf die zijn Zoon aanduidt als zijn veelgeliefde in wie Hij welbehagen heeft. En Hij roept ons op om naar Hem te luisteren. Dat zullen we ook een heel jaar doen met Gods stem in het hoofd: ‘Dit is mijn veelgeliefde Zoon’. God zal zijn Zoon heel het evangelie door openbaren want Hij wijkt geen moment van zijn zijde, ook niet op het kruis!
Dan zullen we de openbaring van Jezus de Christus horen in de lezingen van de volgende zondagen: het begin van zijn openbaar leven bij de bruiloft van Kana, waarbij Maria zegt: ‘Doe maar wat Hij u zeggen zal’; ook de Schriften hebben Jezus al geopenbaard in de Messiaanse verwachting. Alles wat daar over de Christus staat is in Jezus in vervulling gegaan; maar evengoed geldt dat Christus niet aanvaard wordt, toen niet en nu ook niet. Hij is geen ‘sant in eigen land’ en dat zal in wat volgt ook nog blijken.
Daarmee zijn we dan aanbeland aan het feest van de opdracht in de tempel (O.-L.-Vrouw Lichtmis), dan zal het de oude Simeon zijn die Jezus als het heil voor alle volken belijdt. Ook hier zijn Maria en Jozef van de partij. Zij dragen het goddelijk kind tot voor de priester. De cirkel is rond, de ouverture is gezongen. het is een geconcentreerd, maar mooi stuk. De goesting om verder te luisteren is gewekt. Zo gaat het in de muziek, gaat het ook zo in ons geloof?